Present Perfect łączy przeszłość z teraźniejszością. Tworzymy go z have albo has i III formy czasownika (past participle): I have finished, She has gone. Nie liczy się, kiedy coś się stało. Liczy się to, że skutek widać teraz albo że sytuacja trwa do dziś.
Po polsku mówimy w takich sytuacjach w czasie przeszłym: „Pomalowaliśmy kuchnię”. Po angielsku liczy się skutek widoczny teraz, więc mówimy We've painted the kitchen. Gdy w zdaniu stoi konkretny moment w przeszłości, używamy Past Simple.
Kiedy używamy Present Perfect
- Skutek widać teraz. Zdanie I've lost my keys znaczy, że kluczy nadal nie ma.
- Doświadczenia z życia, bez daty: Have you ever been to London?, I've never eaten sushi.
- Świeże wiadomości, często ze słowem just: Tom has just called.
- Czy coś już się stało, z already i yet: I've already paid. Has the bus come yet?
- Czas trwania do dziś, z for i since: I've lived here for five years.
Z określeniami yesterday, last week, in 2019 i two years ago używamy Past Simple. W pytaniu z when też używamy Past Simple: When did you arrive?
Reguła i przykłady
01Present Perfect: zdania twierdzące
Present Perfect pokazuje czynność zakończoną, której skutek widać teraz. Tworzymy go z have albo has i III formy czasownika (past participle).
Przy czasownikach regularnych III forma kończy się na -ed: cleaned, finished. Jest taka sama jak forma Past Simple.
Shehascleanedher room
W mowie zwykle używamy formy skróconej: 've i 's. Tu 's oznacza has, a nie is. Przy he, she i it używamy has, a nie have.
| Forma pełna | Forma skrócona |
|---|---|
| I have | I've |
| you have | you've |
| he / she / it has | he's / she's / it's |
| we have | we've |
| they have | they've |
- I've finished my work.Skończyłem pracę.
- She's washed the car.Umyła samochód.
- We've painted the kitchen.Pomalowaliśmy kuchnię.
Po polsku mówimy „Pomalowaliśmy kuchnię”, w czasie przeszłym. Po angielsku ważny jest skutek widoczny teraz, więc mówimy We've painted the kitchen.
02III forma: taka sama jak forma Past Simple
Present Perfect tworzymy też z czasownikami nieregularnymi. Wiele z nich ma III formę taką samą jak forma Past Simple.
Te formy już znasz: bought, made, left. W tabeli jest 15 częstych czasowników.
Ihaveboughta new phone
| Bezokolicznik | III forma |
|---|---|
| have | had |
| make | made |
| get | got |
| say | said |
| buy | bought |
| read | read |
| sleep | slept |
| meet | met |
| think | thought |
| find | found |
| leave | left |
| tell | told |
| put | put |
| feel | felt |
| send | sent |
- She has found her keys.Znalazła klucze.
- They've sent me a letter.Przysłali mi list.
Po have nie używamy bezokolicznika: I've bought (nie: I have buy).
03III forma: formy szczególne
Część czasowników nieregularnych ma szczególną III formę, inną niż forma Past Simple. Po have stawiamy właśnie ją: has written, nie has wrote.
Zapamiętaj te formy: gone, seen, written. W tabeli jest 15 częstych czasowników.
Shehaswrittena book
| Bezokolicznik i forma Past Simple | III forma |
|---|---|
| be, was / were | been |
| go, went | gone |
| see, saw | seen |
| do, did | done |
| come, came | come |
| take, took | taken |
| give, gave | given |
| eat, ate | eaten |
| drink, drank | drunk |
| know, knew | known |
| write, wrote | written |
| run, ran | run |
| speak, spoke | spoken |
| begin, began | begun |
| forget, forgot | forgotten |
- I've seen this film.Widziałem ten film.
- Tom has eaten all the cake.Tom zjadł całe ciasto.
Do czasowników nieregularnych nie dodajemy końcówki -ed: given (nie: gived).
04Present Perfect: przeczenia i pytania
Gdy mówimy, że coś nie jest zrobione, stawiamy haven't albo hasn't przed III formą.
Shehasn'tcalled
- I haven't finished.Nie skończyłem.
- Tom hasn't eaten.Tom nie jadł.
W pytaniu have albo has stoi przed podmiotem. W krótkiej odpowiedzi powtarzamy have albo has, a nie czasownik główny.
Hasshecalled?
- Have you seen Tom? Yes, I have.Widziałeś Toma? Tak, widziałem.
- Has he eaten? No, he hasn't.Czy on jadł? Nie, nie jadł.
Polskie „czy” nie ma w tym pytaniu osobnego odpowiednika. Zamiast niego have stoi przed podmiotem, a szyk You have seen it? jest błędny.
05ever i never: doświadczenie
Gdy pytamy o doświadczenie z całego życia, stawiamy ever między podmiotem a III formą.
O podróżach mówimy been to i nazwę miejsca.
Haveyoueverbeento Japan?
- Have you ever eaten sushi?Jadłeś kiedyś sushi?
- Has Anna ever been to London?Czy Anna była kiedyś w Londynie?
Gdy czegoś nie było ani razu, stawiamy never między have a III formą. Słowa never używamy bez not.
Ihaveneverbeento Japan
- She has never seen snow.Nigdy nie widziała śniegu.
- They've never met Anna.Nigdy nie poznali Anny.
Po polsku przy „nigdy” stawiamy też „nie”: „Nigdy tam nie byłem”. Po angielsku wystarczy samo never (nie: I haven't never been there).
06been i gone: z powrotem czy nadal tam
Formy been i gone pokazują, gdzie ktoś jest teraz. Forma has gone oznacza, że ktoś poszedł albo pojechał i nadal tam jest.
Annahasgoneto Rome
- Tom isn't here. He's gone to the shop.Toma nie ma. Poszedł do sklepu.
Forma has been oznacza, że ktoś tam był i już wrócił.
Annahasbeento Rome
- I've been to Paris twice.Byłem w Paryżu dwa razy.
Po polsku mówimy „Byłem w Paryżu”. Po angielsku o podróży zakończonej powrotem mówimy been to: I've been to Paris twice, a nie I've gone to Paris twice.
07just i already: dopiero co i już
Słowo just znaczy „przed chwilą”, a słowo already znaczy „już”.
Oba słowa zwykle stoją między have a III formą. Słowa already nie stawiamy między III formą a resztą zdania.
Ihavejusthadlunch
- The film has just started.Film właśnie się zaczął.
- We've already eaten.Już zjedliśmy.
- She has already left.Już wyszła.
Polskie zdanie „Film właśnie się zaczął” jest w czasie przeszłym. Po angielsku mówimy tu The film has just started.
08yet: pytania i przeczenia
Słowa yet używamy w pytaniach i przeczeniach o czymś, czego oczekujemy. Stawiamy je na końcu zdania.
Haveyoufinishedyet?
- Has the bus come yet?Czy autobus już przyjechał?
- I haven't read it yet.Jeszcze tego nie przeczytałem.
W zdaniach twierdzących zamiast yet używamy already.
| Zdanie twierdzące: already | Pytanie i przeczenie: yet |
|---|---|
| I've already eaten. | Have you eaten yet? |
| She has already left. | She hasn't left yet. |
Po polsku „już” stoi i w pytaniu, i w zdaniu twierdzącym. Po angielsku w zdaniu twierdzącym mówimy already: I've already read it (nie: I've read it yet).
Typowe błędy
Czas przeszły jak po polsku. Zdanie „Film właśnie się zaczął” jest po polsku w czasie przeszłym. Po angielsku mówimy The film has just started, bo skutek trwa.
Podwójne przeczenie. Po polsku mówimy „Nigdy tam nie byłem”. Po angielsku wystarczy samo never: I've never been there (nie: I haven't never been there).
Pytanie bez zmiany szyku. Polskiemu „czy” nie odpowiada osobne słowo. Forma have stoi przed podmiotem: Have you seen it? (nie: You have seen it?).
Bezokolicznik po have. Po have stoi III forma: I've bought (nie: I have buy).
Końcówka -ed przy czasownikach nieregularnych. Mówimy given, taken, gone (nie: gived).
Słowo „już”. Po polsku „już” stoi i w pytaniu, i w zdaniu twierdzącym. Po angielsku w zdaniu twierdzącym mówimy already, a w pytaniu i przeczeniu yet: I've already read it, Have you read it yet?
Podróże z been i gone. Gdy ktoś był w Paryżu i wrócił, mówimy He has been to Paris. Zdanie He has gone to Paris znaczy, że ta osoba nadal tam jest.
Present Perfect czy Past Simple
Oba czasy dotyczą przeszłości. Past Simple pokazuje, co się stało w konkretnym momencie. Present Perfect pokazuje, co z tego zostało do dziś.
- I've lost my keys. Kluczy nadal nie ma.
- I lost my keys yesterday. Podajemy moment, może klucze już się znalazły.
Rozmowa często zaczyna się w Present Perfect, a szczegóły podajemy w Past Simple: I've been to Rome. I went there in May. Więcej na stronie „Present Perfect i Past Simple”.
Zobacz też: Present Perfect i Past Simple