Past Simple używamy, gdy mówimy o wydarzeniu zakończonym w konkretnym momencie: I lost my keys yesterday. Present Perfect używamy, gdy przeszłość łączy się z teraźniejszością: I've lost my keys, czyli kluczy nadal nie ma. Gdy w zdaniu stoi moment z przeszłości, prawie zawsze potrzebujemy Past Simple.
Po polsku zdania „Zgubiłem klucze” i „Wczoraj zgubiłem klucze” mają tę samą formę czasownika. Po angielsku wybór zależy od związku z teraźniejszością, a nie od formy w polskim zdaniu.
Kiedy który czas
Past Simple, gdy czas już minął:
- z yesterday, last week, ago, in 2015: She called two hours ago.
- w pytaniach z when: When did you start?
- w opowiadaniach i relacjach: We arrived, unpacked and went to the beach.
Present Perfect, gdy czas sięga do dziś:
- czas trwania do dziś z for i since: I've lived here for five years.
- pytania z how long: How long have you known Tom?
- doświadczenia bez daty: Have you ever been to Japan?
- skutek ważny teraz: Someone has taken my bike.
Reguła i przykłady
01Present Perfect: coś, co trwa do dziś
Gdy coś zaczęło się w przeszłości i trwa do dziś, używamy Present Perfect, a nie Present Simple.
Jak długo coś trwa, pokazuje słowo for z okresem po nim.
I've livedherefor five years
- She has known Tom for a long time.Zna Toma od dawna.
- We've been friends for ten years.Przyjaźnimy się od dziesięciu lat.
- I've had this bike for a year.Mam ten rower od roku.
- He has worked here for two months.Pracuje tu od dwóch miesięcy.
Po polsku zdanie „Mieszkam tu od pięciu lat” jest w czasie teraźniejszym. Po angielsku potrzebujemy Present Perfect: I've lived here for five years (nie: I live here for five years).
02for i since: jak długo i od kiedy
Po słowie for podajemy, jak długo coś trwa. Po słowie since podajemy, kiedy się zaczęło.
Obu słów używamy z Present Perfect, gdy coś trwa do dziś.
Shehas workedheresince 2019
| for: jak długo | since: od kiedy |
|---|---|
| for two years | since 2019 |
| for a week | since Monday |
| for ten minutes | since May |
| for a long time | since 8 o'clock |
- I've known him for two years.Znam go od dwóch lat.
- We've lived here since May.Mieszkamy tu od maja.
W takich zdaniach oba słowa, for i since, tłumaczymy na polski jako „od”. Przy okresie mówimy for three years (nie: since three years).
03Pytania z how long
Pytanie o to, jak długo coś trwa do dziś, zaczynamy od How long. Dalej używamy szyku pytania w Present Perfect: have albo has, podmiot, III forma.
Odpowiadamy krótko: na początku stawiamy for albo since.
How longhaveyouknownTom?
- How long has she lived here? Since 2020.Jak długo tu mieszka? Od 2020 roku.
- How long have you been a teacher? For ten years.Od jak dawna uczysz? Od dziesięciu lat.
Po polsku pytanie o to, jak długo znasz Toma, jest w czasie teraźniejszym. Po angielsku pytamy How long have you known Tom? i nie używamy czasownika do.
04ago czy for: kiedy i jak długo
Słowa ago i for stawiamy przy okresie, ale znaczą co innego.
Słowo ago pokazuje, kiedy coś się stało. Z nim używamy Past Simple.
Imethertwo years ago
- We moved here a year ago.Przeprowadziliśmy się tu rok temu.
Słowo for pokazuje, jak długo coś trwa, a nie kiedy się stało. Jeśli trwa do dziś, używamy Present Perfect.
I've knownherfor two years
- We've lived here for a year.Mieszkamy tu od roku.
Polskie „od dziesięciu dni” to okres, więc po angielsku mówimy for ten days (nie: since ten days).
05Present Perfect czy Past Simple
Oba czasy, Present Perfect i Past Simple, dotyczą przeszłości. Używamy ich jednak w różnych sytuacjach.
Gdy ważny jest skutek teraz albo doświadczenie, a czasu nie podajemy, używamy Present Perfect. Często stoją przy nim słowa ever, never, just, already, yet.
I've lostmy phone
Gdy podajemy czas wydarzenia, używamy Past Simple: yesterday, last week, in 2010, ago.
Pytanie z When też tworzymy w Past Simple.
Ilostityesterday
| Present Perfect | Past Simple |
|---|---|
| ever | yesterday |
| never | last week |
| just | in 2010 |
| already | two days ago |
| yet | When...? |
- Have you ever been to Italy? Yes, I went there last year.Byłeś kiedyś we Włoszech? Tak, pojechałem tam w zeszłym roku.
- When did you buy it? Last week.Kiedy to kupiłeś? W zeszłym tygodniu.
Po polsku zdania „Zgubiłem klucze” i „Wczoraj zgubiłem klucze” mają tę samą formę czasownika. Po angielsku przy yesterday, ago i last week używamy Past Simple (nie: I have lost it yesterday).
Typowe błędy
Czas teraźniejszy z „od”. Zdanie „Mieszkam tu od pięciu lat” jest po polsku w czasie teraźniejszym. Po angielsku potrzebujemy Present Perfect: I've lived here for five years (nie: I live here for five years).
Słowo since przed okresem. Oba słowa, for i since, tłumaczymy na polski jako „od”. Przed okresem stoi for, przed momentem since: for three years, since 2021 (nie: since three years).
Pytanie how long z czasownikiem do. Po polsku pytanie „Jak długo znasz Toma?” jest w czasie teraźniejszym. Po angielsku pytamy How long have you known Tom? (nie: How long do you know Tom?).
Present Perfect z when. Słowem when pytamy o moment w przeszłości, więc używamy Past Simple: When did you see Tom? (nie: When have you seen Tom?).
Present Perfect z yesterday. Przy yesterday, ago i last week używamy Past Simple: I lost it yesterday (nie: I have lost it yesterday).
Rozmowa w obu czasach
Rozmowa często zaczyna się w Present Perfect, a dalej idzie w Past Simple. Najpierw mówimy o wiadomości albo doświadczeniu, potem podajemy szczegóły z datą.
- Have you ever been to Rome? Doświadczenie, bez daty.
- Yes, I went there last year. Teraz podajemy moment.
- I've lived in Warsaw since 2020. Before that, I lived in Toruń for two years. Mieszkanie w Warszawie trwa do dziś, Toruń to przeszłość.
Budowę obu czasów znajdziesz na stronach „Present Perfect” i „Past Simple”.
Zobacz też: Present Perfect: budowa i doświadczenie