Present Perfect Continuous opisuje czynność, która zaczęła się w przeszłości i trwa do tej pory albo właśnie się skończyła. Tworzymy go z have been albo has been i czasownika z końcówką -ing: I've been waiting for an hour, She has been working since eight. Najczęściej mówimy w nim, jak długo coś już trwa.
Po polsku mówimy w takiej sytuacji w czasie teraźniejszym: „Czekam od godziny”. Po angielsku czas teraźniejszy tu nie pasuje. Gdy coś trwa do tej pory, potrzebujemy Present Perfect Continuous albo Present Perfect.
Kiedy używamy Present Perfect Continuous
- Jak długo coś już trwa, z for, since i how long: How long have you been learning English?
- Czynność, która właśnie się skończyła, a jej skutek widać: You're out of breath. Have you been running?
- Czym ktoś się ostatnio zajmuje: I've been reading a lot lately.
Gdy podajemy wynik albo liczbę, używamy Present Perfect bez -ing: I've read three books this month. Czasowniki takie jak know, like, have (w znaczeniu „mieć”) i believe nie mają tu formy -ing: I've known him for ten years.
Reguła i przykłady
01Present Perfect Continuous: zdania twierdzące
Gdy czynność zaczęła się w przeszłości i nadal trwa, potrzebujemy Present Perfect Continuous. Ten czas tworzymy z have been albo has been i czasownika z końcówką -ing.
Czas trwania czynności pokazujemy słowami for, since albo all day.
I've beenwaitingfor an hour
Po polsku mówimy „Czekam od godziny” w czasie teraźniejszym. Po angielsku potrzebujemy tu have been waiting: I've been waiting for an hour (nie: I am waiting for an hour).
W mowie zwykle używamy formy skróconej: I've been, she's been. Tu forma 's oznacza has, a nie is.
- She's been working here since May.Ona pracuje tu od maja.
- It's been raining all day.Cały dzień pada deszcz.
- We've been waiting for 20 minutes.Czekamy już 20 minut.
02Present Perfect Continuous: przeczenia i pytania
Przeczenie tworzymy z haven't been albo hasn't been i czasownika z końcówką -ing.
Shehasn't beensleepingwell
- We haven't been waiting long.Czekamy dopiero chwilę.
- I haven't been sleeping well.Ostatnio źle śpię.
W pytaniu have albo has stoi przed podmiotem. Pytanie o czas trwania zaczynamy od słów How long.
How longhaveyoubeen learningEnglish?
- Have you been waiting long? Yes, I have.Długo już czekasz? Tak.
- How long has she been working here?Jak długo ona tu pracuje?
Po polsku w pytaniu o czas nauki mówimy „uczysz się”, w czasie teraźniejszym. Po angielsku potrzebujemy tu formy have been learning, a nie are learning.
03Skutki niedawnej czynności: have been doing
W Present Perfect Continuous mówimy też o czynności, która niedawno się skończyła. Jej skutek widać teraz: ktoś jest zmęczony, brudny albo mokry.
Formę tworzymy tak samo: have been albo has been i czasownik z końcówką -ing. Czynność już się skończyła, więc Present Continuous tu nie pasuje.
Your eyes are red.Haveyoubeen crying?
- You're out of breath. Have you been running?Jesteś zdyszany. Biegałeś?
- I'm tired. I've been working in the garden.Jestem zmęczony. Pracowałem w ogrodzie.
- The street is wet. It's been raining.Ulica jest mokra. Padał deszcz.
Po polsku o takiej sytuacji mówimy w czasie przeszłym: „Płakała”. Gdy skutek widać teraz, po angielsku mówimy She's been crying, a nie Past Simple She cried.
04Czynność czy rezultat: have been doing i have done
O czynności możemy powiedzieć dwie rzeczy: jak długo trwa albo jaki jest jej rezultat. Do każdej z nich potrzebujemy innej formy.
Gdy mówimy o czasie trwania, używamy have been i czasownika z końcówką -ing.
I've beenreadingall day
Rezultat, czyli ilość albo liczbę zrobionych rzeczy, pokazujemy w Present Perfect: have i III forma.
I'veread100 pages
| Jak długo: have been doing | Ile: have done |
|---|---|
| all day | three books |
| for two hours | 100 pages |
| since 9 o'clock | twice |
| How long...? | How many...? |
- She's been writing emails all morning.Ona cały ranek pisze e-maile.
- She's written ten emails.Napisała dziesięć e-maili.
Przy liczbie zrobionych rzeczy nie używamy końcówki -ing: I've read three books.
05Czasowniki bez Continuous: know, like, have
Niektóre czasowniki opisują stan, a nie czynność: know, like, believe i have w znaczeniu „mieć”. Z nimi używamy Present Perfect, a nie Present Perfect Continuous.
I've knownTomfor ten years
| Z końcówką -ing | Bez końcówki -ing |
|---|---|
| wait | know |
| work | like |
| learn | believe |
| read | be |
| play | have a car |
- We've had this dog for five years.Mamy tego psa od pięciu lat.
- She's been busy all week.Cały tydzień jest zajęta.
- I've always liked jazz.Jazz zawsze mi się podobał.
Po polsku mówimy „Znam go od dziesięciu lat” w czasie teraźniejszym. Po angielsku potrzebujemy Present Perfect bez -ing: I've known him for ten years (nie: I know him for ten years).
Typowe błędy
Czas teraźniejszy z „od”. Zdanie „Czekam od godziny” jest po polsku w czasie teraźniejszym. Po angielsku mówimy I've been waiting for an hour (nie: I am waiting for an hour).
Pytanie o czas nauki. Po polsku pytamy „Jak długo uczysz się angielskiego?” w czasie teraźniejszym. Po angielsku potrzebujemy formy have been learning: How long have you been learning English? (nie: How long are you learning English?).
Past Simple przy widocznym skutku. Po polsku o zapłakanej osobie mówimy w czasie przeszłym: „Płakała”. Gdy skutek widać teraz, po angielsku mówimy She's been crying, a nie She cried.
Końcówka -ing przy liczbie. Przy liczbie zrobionych rzeczy nie używamy końcówki -ing: I've written five emails (nie: I've been writing five emails).
Czasownik know z „od”. Po polsku mówimy „Znam go od dziesięciu lat”. Po angielsku potrzebujemy Present Perfect bez -ing: I've known him for ten years (nie: I know him for ten years).
Present Perfect Continuous czy Present Perfect
Oba czasy łączą przeszłość z teraźniejszością. Present Perfect Continuous podkreśla czas trwania i samą czynność. Present Perfect podkreśla wynik.
- I've been painting the kitchen. Praca trwała, może kuchnia nie jest jeszcze gotowa.
- I've painted the kitchen. Kuchnia jest gotowa.
Pytanie z how long dotyczy czasu trwania, a pytania z how many i how much dotyczą wyniku. Więcej o wyniku na stronie „Present Perfect”.
Zobacz też: Present Perfect: budowa i doświadczenie