1. Grammar TOP
  2. Gramatyka angielska
  3. B1

Poziom B1

Present Perfect Continuous

Powiedzieć, jak długo coś trwa i czym się ostatnio zajmujesz

Present Perfect Continuous opisuje czynność, która zaczęła się w przeszłości i trwa do tej pory albo właśnie się skończyła. Tworzymy go z have been albo has been i czasownika z końcówką -ing: I've been waiting for an hour, She has been working since eight. Najczęściej mówimy w nim, jak długo coś już trwa.

Po polsku mówimy w takiej sytuacji w czasie teraźniejszym: „Czekam od godziny”. Po angielsku czas teraźniejszy tu nie pasuje. Gdy coś trwa do tej pory, potrzebujemy Present Perfect Continuous albo Present Perfect.

Kiedy używamy Present Perfect Continuous

  • Jak długo coś już trwa, z for, since i how long: How long have you been learning English?
  • Czynność, która właśnie się skończyła, a jej skutek widać: You're out of breath. Have you been running?
  • Czym ktoś się ostatnio zajmuje: I've been reading a lot lately.

Gdy podajemy wynik albo liczbę, używamy Present Perfect bez -ing: I've read three books this month. Czasowniki takie jak know, like, have (w znaczeniu „mieć”) i believe nie mają tu formy -ing: I've known him for ten years.

Reguła i przykłady

01Present Perfect Continuous: zdania twierdzące

Gdy czynność zaczęła się w przeszłości i nadal trwa, potrzebujemy Present Perfect Continuous. Ten czas tworzymy z have been albo has been i czasownika z końcówką -ing.

Czas trwania czynności pokazujemy słowami for, since albo all day.

I've beenwaitingfor an hour

Po polsku mówimy „Czekam od godziny” w czasie teraźniejszym. Po angielsku potrzebujemy tu have been waiting: I've been waiting for an hour (nie: I am waiting for an hour).

W mowie zwykle używamy formy skróconej: I've been, she's been. Tu forma 's oznacza has, a nie is.

  • She's been working here since May.Ona pracuje tu od maja.
  • It's been raining all day.Cały dzień pada deszcz.
  • We've been waiting for 20 minutes.Czekamy już 20 minut.

02Present Perfect Continuous: przeczenia i pytania

Przeczenie tworzymy z haven't been albo hasn't been i czasownika z końcówką -ing.

Shehasn't beensleepingwell

  • We haven't been waiting long.Czekamy dopiero chwilę.
  • I haven't been sleeping well.Ostatnio źle śpię.

W pytaniu have albo has stoi przed podmiotem. Pytanie o czas trwania zaczynamy od słów How long.

How longhaveyoubeen learningEnglish?

  • Have you been waiting long? Yes, I have.Długo już czekasz? Tak.
  • How long has she been working here?Jak długo ona tu pracuje?

Po polsku w pytaniu o czas nauki mówimy „uczysz się”, w czasie teraźniejszym. Po angielsku potrzebujemy tu formy have been learning, a nie are learning.

03Skutki niedawnej czynności: have been doing

W Present Perfect Continuous mówimy też o czynności, która niedawno się skończyła. Jej skutek widać teraz: ktoś jest zmęczony, brudny albo mokry.

Formę tworzymy tak samo: have been albo has been i czasownik z końcówką -ing. Czynność już się skończyła, więc Present Continuous tu nie pasuje.

Your eyes are red.Haveyoubeen crying?

  • You're out of breath. Have you been running?Jesteś zdyszany. Biegałeś?
  • I'm tired. I've been working in the garden.Jestem zmęczony. Pracowałem w ogrodzie.
  • The street is wet. It's been raining.Ulica jest mokra. Padał deszcz.

Po polsku o takiej sytuacji mówimy w czasie przeszłym: „Płakała”. Gdy skutek widać teraz, po angielsku mówimy She's been crying, a nie Past Simple She cried.

04Czynność czy rezultat: have been doing i have done

O czynności możemy powiedzieć dwie rzeczy: jak długo trwa albo jaki jest jej rezultat. Do każdej z nich potrzebujemy innej formy.

Gdy mówimy o czasie trwania, używamy have been i czasownika z końcówką -ing.

I've beenreadingall day

Rezultat, czyli ilość albo liczbę zrobionych rzeczy, pokazujemy w Present Perfect: have i III forma.

I'veread100 pages

Jak długo: have been doingIle: have done
all daythree books
for two hours100 pages
since 9 o'clocktwice
How long...?How many...?
  • She's been writing emails all morning.Ona cały ranek pisze e-maile.
  • She's written ten emails.Napisała dziesięć e-maili.

Przy liczbie zrobionych rzeczy nie używamy końcówki -ing: I've read three books.

05Czasowniki bez Continuous: know, like, have

Niektóre czasowniki opisują stan, a nie czynność: know, like, believe i have w znaczeniu „mieć”. Z nimi używamy Present Perfect, a nie Present Perfect Continuous.

I've knownTomfor ten years

Z końcówką -ingBez końcówki -ing
waitknow
worklike
learnbelieve
readbe
playhave a car
  • We've had this dog for five years.Mamy tego psa od pięciu lat.
  • She's been busy all week.Cały tydzień jest zajęta.
  • I've always liked jazz.Jazz zawsze mi się podobał.

Po polsku mówimy „Znam go od dziesięciu lat” w czasie teraźniejszym. Po angielsku potrzebujemy Present Perfect bez -ing: I've known him for ten years (nie: I know him for ten years).

Typowe błędy

Czas teraźniejszy z „od”. Zdanie „Czekam od godziny” jest po polsku w czasie teraźniejszym. Po angielsku mówimy I've been waiting for an hour (nie: I am waiting for an hour).

Pytanie o czas nauki. Po polsku pytamy „Jak długo uczysz się angielskiego?” w czasie teraźniejszym. Po angielsku potrzebujemy formy have been learning: How long have you been learning English? (nie: How long are you learning English?).

Past Simple przy widocznym skutku. Po polsku o zapłakanej osobie mówimy w czasie przeszłym: „Płakała”. Gdy skutek widać teraz, po angielsku mówimy She's been crying, a nie She cried.

Końcówka -ing przy liczbie. Przy liczbie zrobionych rzeczy nie używamy końcówki -ing: I've written five emails (nie: I've been writing five emails).

Czasownik know z „od”. Po polsku mówimy „Znam go od dziesięciu lat”. Po angielsku potrzebujemy Present Perfect bez -ing: I've known him for ten years (nie: I know him for ten years).

Present Perfect Continuous czy Present Perfect

Oba czasy łączą przeszłość z teraźniejszością. Present Perfect Continuous podkreśla czas trwania i samą czynność. Present Perfect podkreśla wynik.

  • I've been painting the kitchen. Praca trwała, może kuchnia nie jest jeszcze gotowa.
  • I've painted the kitchen. Kuchnia jest gotowa.

Pytanie z how long dotyczy czasu trwania, a pytania z how many i how much dotyczą wyniku. Więcej o wyniku na stronie „Present Perfect”.

Ćwiczenia

Rozwiązuj zadania po kolei. Po każdym zadaniu zobaczysz wyjaśnienie.

Najczęstsze pytania

Jak tworzymy Present Perfect Continuous?

Używamy have been albo has been i czasownika z końcówką -ing. Przy he, she i it stoi has been: He has been sleeping. Przeczenie tworzymy z haven't been albo hasn't been. W pytaniu have albo has stoi przed podmiotem: Have you been waiting long?

Czym różni się for od since?

Słowo for stoi przed okresem: for two hours, for a week. Słowo since stoi przed momentem początku: since Monday, since 2020. Po polsku oba tłumaczymy zwykle jako „od”.

Czy Present Perfect Continuous i Present Perfect Progressive to to samo?

Tak, to dwie nazwy jednego czasu. W polskich podręcznikach i na maturze używamy nazwy Present Perfect Continuous.

Jakie są określenia czasu Present Perfect Continuous?

Typowe są for, since, how long, all day, all morning, lately i recently. Podkreślają, jak długo coś już trwa.

Ćwicz dalej w Grammar TOP

W aplikacji znajdziesz więcej ćwiczeń i powtórek z tego tematu, żeby reguła została w głowie.