1. Grammar TOP
  2. Gramatyka angielska
  3. A1

Poziom A1

Czasowniki modalne w angielskim: can, could, must, should i would like

Powiedzieć, co umiesz i co musisz, doradzić i grzecznie poprosić

W skrócie

Słowa can, could, must i should stawiamy przed bezokolicznikiem bez to: I can swim, You should go. Mają jedną formę przy każdym podmiocie, więc mówimy she can, a nie she cans. W pytaniu stawiamy je przed podmiotem, bez czasownika do: Can you swim? W krótkiej odpowiedzi powtarzamy to samo słowo: Yes, I can, No, I can't.

Po polsku bezokolicznik ma jedną formę, np. „pływać”. Po angielsku bezokolicznik bywa z to albo bez niego, a po can, could, must i should stawiamy formę bez to.

Kiedy używamy can, could, must i should

  • Umiejętność: My sister can drive. I can't cook.
  • Umiejętność w przeszłości: Tom could read when he was four. Formy couldn't używamy też, gdy coś raz się nie udało: I couldn't sleep last night.
  • Prośba: Can you help me? Pytanie z Could you brzmi grzeczniej i nie mówi o przeszłości: Could you open the window, please? Gdy prosimy o coś dla siebie, mówimy Can I: Can I sit here?
  • Rada: You should take an umbrella. Zły pomysł: He shouldn't work so late. Pytanie: Should I call her?
  • Konieczność i zakaz: I must go now. Zakaz, czyli „nie wolno”: You mustn't touch it.
  • Życzenia i propozycje: I'd like a cup of tea, please. Przed czasownikiem dodajemy to: I'd like to go home. Pytanie Would you like some cake? znaczy „czy chcesz”, a Do you like cake? znaczy „czy lubisz”.
  • Polecenia: zaczynamy od bezokolicznika, bez podmiotu: Open the door. Przeczenie zaczynamy od Don't: Don't open the door (nie: Not open the door). Wspólna propozycja: Let's have lunch, Let's not wait.

Reguła i przykłady

01can i can't: umiejętności

Gdy mówimy o umiejętnościach, stawiamy can przed bezokolicznikiem bez to. Słowo can ma tę samą formę przy każdym podmiocie: I can, she can, they can.

Przeczenie tworzymy z can't. Forma skrócona can't powstaje z cannot.

Shecanswim

  • My sister can drive.Moja siostra umie prowadzić samochód.
  • He can speak French.On umie mówić po francusku.
  • I can't cook.Nie umiem gotować.

Po polsku bezokolicznik ma jedną formę, np. „pływać”. Po angielsku po can stawiamy bezokolicznik bez to (nie: I can to swim).

W pytaniu stawiamy can przed podmiotem, bez czasownika do.

W krótkiej odpowiedzi powtarzamy can: Yes, I can, No, I can't.

Canyouswim?

  • Can you swim? Yes, I can.Umiesz pływać? Tak, umiem.
  • Can Tom cook? No, he can't.Czy Tom umie gotować? Nie, nie umie.

02could i couldn't: umiejętności w przeszłości

Gdy mówimy o umiejętności w przeszłości, zamiast can używamy could, bez słowa to po nim. Słowo could ma tę samą formę przy każdym podmiocie: I could, she could.

Słowa could używamy przy umiejętności ogólnej: as a child, when I was five.

Icouldswimwhen I was five

  • Tom could read when he was four.Tom umiał czytać, kiedy miał cztery lata.
  • My grandfather could play the piano.Mój dziadek umiał grać na pianinie.

Po could też stoi bezokolicznik bez to: She could swim (nie: She could to swim).

Przeczenie w przeszłości tworzymy z couldn't (could not) zamiast can't. Formy couldn't używamy też, gdy coś raz się nie udało: yesterday, last week.

Icouldn'tsleeplast night

  • We couldn't come to the party.Nie mogliśmy przyjść na imprezę.
  • Anna couldn't swim when she was ten.W wieku dziesięciu lat Anna nie umiała pływać.

Słowa didn't nie łączymy z can: mówimy I couldn't swim (nie: I didn't can swim).

03can i could: prośby

Gdy prosimy kogoś o zrobienie czegoś, zaczynamy od Can you albo Could you. Pytanie z Could you brzmi grzeczniej.

W prośbie could nie oznacza przeszłości: prosimy o coś teraz. Po nim stawiamy bezokolicznik, a nie formę Past Simple: Could you open.

Couldyouopenthe window, please?

  • Can you help me?Możesz mi pomóc?
  • Could you say that again, please?Mógłbyś powtórzyć?

Polskie „proszę” ma więcej znaczeń niż angielskie please. Tak mówimy też, gdy coś komuś podajemy albo odpowiadamy na „dziękuję”.

Gdy prosimy o coś dla siebie, zaczynamy od Can I albo Could I.

CanIhavea coffee?

  • Can I sit here?Mogę tu usiąść?
  • Could I have some water, please?Czy mogę prosić o trochę wody?

04should i shouldn't: rady

Gdy komuś radzimy, stawiamy should przed bezokolicznikiem bez to. Słowo should ma tę samą formę przy każdym podmiocie.

Youshouldtakean umbrella

  • He should call his mum.Powinien zadzwonić do mamy.
  • We should go home.Powinniśmy iść do domu.

Po should nie stawiamy słowa to: You should go (nie: You should to go).

Gdy coś jest złym pomysłem, używamy shouldn't (should not).

W pytaniu stawiamy should przed podmiotem: Should I call her?

Youshouldn'teatso much

  • He shouldn't work so late.Nie powinien pracować tak późno.
  • Should I call her?Mam do niej zadzwonić?

05must i mustn't: obowiązek i zakaz

Gdy coś jest konieczne, stawiamy must przed bezokolicznikiem bez to. Słowo must ma tę samą formę przy każdym podmiocie.

Youmuststophere

  • I must go now.Muszę już iść.
  • We must be quiet.Musimy być cicho.

Polski bezokolicznik „pracować” ma jedną formę, a angielski bywa z to albo bez niego. Po must stoi forma bez to (nie: You must to work hard).

Gdy czegoś nie wolno robić, używamy mustn't (must not).

Youmustn'tbelate

  • You mustn't touch it.Nie wolno tego dotykać.

Forma mustn't znaczy „nie wolno”, a nie „nie musisz”. Polskie „nie musisz” oznacza, że czegoś nie trzeba robić.

06I'd like i Would you like: życzenia i propozycje

O tym, czego chcemy, mówimy grzecznie z I'd like. Forma skrócona I'd powstaje z I would.

Przed czasownikiem stawiamy słowo to: I'd like to go.

I'dlikea coffee

  • I'd like a cup of tea, please.Poproszę filiżankę herbaty.
  • I'd like to go home.Chciałbym iść do domu.

Grzeczną propozycję składamy pytaniem z Would you like. Pytanie Would you like znaczy „czy chcesz”, a Do you like znaczy „czy lubisz”.

Na takie pytanie odpowiadamy Yes, please albo No, thanks, a nie Yes, I do.

Wouldyoulikesome tea?

  • Would you like some cake? No, thanks.Chcesz ciasta? Nie, dziękuję.
  • Would you like to come with us?Chcesz pójść z nami?
  • What would you like? A coffee, please.Na co masz ochotę? Poproszę kawę.

Na Would you like nie odpowiadamy No, I wouldn't, bo taka odmowa brzmi niegrzecznie.

07Polecenia i propozycje: Open, Don't, Let's

Gdy o coś prosimy albo każemy coś zrobić, zaczynamy zdanie od bezokolicznika. Takie polecenie (tryb rozkazujący) nie ma podmiotu.

Gdy ktoś ma czegoś nie robić, stawiamy Don't przed bezokolicznikiem. Z please na początku albo na końcu prośba brzmi grzeczniej.

Zdanie twierdzącePrzeczenie
Open the doorDon't open the door
Sit downDon't sit here
Be quietDon't be late
  • Please wait for me.Poczekaj na mnie, proszę.
  • Don't touch it!Nie dotykaj tego!

Przeczenie w poleceniu zaczynamy od Don't, a nie od słów Not czy No (nie: Not open).

Gdy proponujemy coś zrobić razem, stawiamy Let's przed bezokolicznikiem.

Gdy proponujemy czegoś nie robić, używamy Let's not.

Let'sgohome

  • Let's have lunch.Zjedzmy obiad.
  • Let's not wait.Nie czekajmy.

Po Let's w przeczeniu stawiamy słowo not: Let's not wait (nie: Let's no wait).

Typowe błędy

Słowo to po can i must. Mówimy I can swim (nie: I can to swim).

Czasownik do w pytaniu. Słowo can stoi przed podmiotem: Can you swim? (nie: Do you can swim?).

Przeczenie w przeszłości. O przeszłości mówimy z couldn't: I couldn't swim (nie: I didn't can swim).

Zakaz zamiast braku konieczności. Gdy czegoś nie trzeba robić, mówimy He doesn't have to come (nie: He mustn't come).

Krótka odpowiedź bez can. Na pytanie Can he play chess? odpowiadamy pełniej: No, he can't. Samo No brzmi szorstko.

„Proszę” i please. Polskie „proszę” ma więcej znaczeń niż angielskie please. Gdy coś komuś podajemy, mówimy Here you are.

Odmowa na propozycję. Na Would you like some cake? zwykle odpowiadamy krótko: No, thanks.

mustn't czy don't have to

Te przeczenia znaczą co innego. Forma mustn't oznacza zakaz, a don't have to oznacza, że coś nie jest konieczne.

  • You mustn't run here. Tu nie wolno biegać.
  • You don't have to pay. It's free. Nie trzeba płacić, jest za darmo.

Konstrukcję have to opisuje strona „Czasownik + czasownik”.

Ćwiczenia

Rozwiązuj zadania po kolei. Po każdym zadaniu zobaczysz wyjaśnienie.

  1. 1Wybierz właściwą odpowiedź

    My brother play the guitar.

    Pokaż odpowiedź

    Poprawna odpowiedź: can

    Przy my brother też używamy can, bez końcówki -s. Bezokolicznik stoi zaraz po can, bez słowa to.

  2. 2Uzupełnij luki

    When Maria was four, she a little.

    Pokaż odpowiedź

    Poprawna odpowiedź: could … read

    Określenie When Maria was four pokazuje przeszłość, więc potrzebujemy could. Dalej stoi bezokolicznik read, bez końcówki -s.

  3. 3Poproś w kawiarni o wodę

    Pokaż odpowiedź

    Poprawna odpowiedź: Can I have some water, please?

    Prosimy o coś dla siebie, więc zaczynamy od Can I. Po nim stoi bezokolicznik have, a nie has.

  4. 4Wybierz właściwą odpowiedź

    You look tired. You should to bed early.

    Pokaż odpowiedź

    Poprawna odpowiedź: go

    Po should używamy bezokolicznika go, bez słowa to.

  5. 5Uzupełnij luki

    In the museum you touch the pictures, and you be quiet.

    Pokaż odpowiedź

    Poprawna odpowiedź: mustn't … must

    Obrazów w muzeum nie wolno dotykać: mustn't, bez don't. Trzeba natomiast zachować ciszę: must, bez słowa to.

  6. 6Zaproś Toma, żeby wyszedł gdzieś z tobą i Anną

    Pokaż odpowiedź

    Poprawna odpowiedź: Would you like to come with us?

    Grzecznie zapraszamy przez Would you like, a po would czasownik like nie ma końcówki -s. Przed czasownikiem stawiamy słowo to: to come, a nie coming.

  7. 7Wybierz właściwą odpowiedź

    the window, please. It's hot.

    Pokaż odpowiedź

    Poprawna odpowiedź: Open

    Prośbę zaczynamy od bezokolicznika: Open, a nie Opens ani To open.

  8. 8Uzupełnij luki

    Can you drive? No, I . But I ride a bike.

    Pokaż odpowiedź

    Poprawna odpowiedź: can't … can

    Po słowie No w krótkiej odpowiedzi stoi can't. Drugie zdanie jest twierdzące, więc potrzebujemy can.

Więcej ćwiczeń: 24 zadania z odpowiedziami i PDF

Najczęstsze pytania

Czy po can i must stawiamy to?

Nie. Po can, could, must i should stoi bezokolicznik bez to: I can swim, We must be quiet.

Jaka jest różnica między can i could?

Słowo can mówi o tym, co ktoś umie teraz, a could o umiejętności w przeszłości. W prośbie could nie oznacza przeszłości, tylko brzmi grzeczniej niż can: Could you help me?

Co znaczy mustn't?

Forma mustn't znaczy „nie wolno”, a nie „nie musisz”: You mustn't touch it. Brak konieczności oddaje don't have to.

Jak grzecznie poprosić po angielsku: Can you czy Could you?

Obie formy są poprawne, ale pytanie z Could you brzmi grzeczniej: Could you say that again, please? Gdy prosimy o coś dla siebie, zaczynamy od Can I albo Could I.

Jak odpowiedzieć na Would you like...?

Zwykle odpowiadamy Yes, please albo No, thanks. Odpowiedź Yes, I do pasuje do pytania z Do you like.

Ćwicz dalej w Grammar TOP

W aplikacji znajdziesz więcej ćwiczeń i powtórek z tego tematu, żeby reguła została w głowie.

Pobierz z App StorePobierz z Google PlayPobierz z Mac App Store